30 Temmuz 2009 Perşembe

3G ve iPhone

Uzun yıllardır beklediğimiz 3G (Üçüncü Nesil) hizmeti, nihayet bugün (30 Temmuz 2009) resmen tüm mobil operatörlerce verilmeye başlandı. Genelde pazarlama (marketing) çevreleri tarafından görüntülü görüşme (video call) olarak lanse edilen 3G teknolojisi aslında, daha hızlı ve yüksek kapasitede ses ve veri (internet) taşıma teknolojisidir.

Upload
Download
:
:
118 Kbit/s
236 Kbit/s
164 Kbit/s
384 Kbit/s
384 Kbit/s
3,6 Mbit/s
5,76 Mbit/s
7,2 Mbit/s




15 senedir kullandığımız GSM/GPRS/EDGE (İkinci Nesil) teknolojilerin limitleri artık yetersiz geldiği için geliştirilen UMTS/HSPA/HSUPA (Üçüncü Nesil) teknolojileri, daha hızlı veri indirme (download) ve yükleme (upload) için sınırları zorlamaktadır. 3G teknolojisi ilk olarak 2000'li yılların başında düşük hızlarda Japonya'da uygulanmaya başlamış ve günümüzde kadar 3.5G ve 3.75G isimleri altında yüksek hızlara ulaşmıştır.



Bu yazıda hızlı mobil internet teknolojilerinin genel adı olan 3G ile ilgili çok fazla detaya girmek istemiyorum. Çünkü 3G teknolojisinin detayına indiğimizde altında sürekli gelişen ve değişen bir çok standart karşımıza çıkıyor. Ayrıca bu standartlar Avrupa'da, Amerika'da ve Uzakdoğu'da farklılıklar gösteriyor. Bu yüzden sadece, 3G'nin iPhone kullanıcılarını ilgilendiren özelliklerine değineceğim. 3G hakkında detaylı bilgi için http://tr.wikipedia.org/wiki/3G adresinden yararlanabilirsiniz.

Abonelik
Bir iPhone kullanıcısının 3G'den yararlanabilmesi için elinde iPhone 3G veya iPhone 3GS olması gerekiyor. 2G diye de adlandırılan ilk nesil iPhone sahipleri 3G'den yararlanamıyor. İkinci olarak uygun cihaza sahip kullanıcıların, 3G'den yararlanabilmeleri için aşağıdaki servis numaralarına SMS atarak 3G'ye abone olması gerekiyor:

Turkcell : 3G yazıp 2323'e SMS gönderin
Vodafone : 3G yazıp 3636'ya SMS gönderin
Avea : 3G yazıp 3334'e SMS gönderin

Not: İlk günlerde yoğun talepten dolayı 3G aboneliklerinin gerçekleşmesi vakit alabilir.

3G Ayarı

Aboneliğimiz başladıktan sonra cihazımızı 3G moduna almak için aşağıdaki ekran görüntüsündeki gibi Ayarlar -> Genel -> Ağ menüsünden "3G'yi Etkinleştir" seçeneğini aktif hale getiriyoruz.

3G Hızı
Ekranın en üstünde operatör logosunun hemen sağında da artık "E" harfi yerine "3G" harflerini gördüğümüzde de artık 3G'de olduğumuzu anlıyoruz. Bundan sonra merakımızı gidermek için bir hız testi yapıyoruz. Ben genelde bu yazımızda tanıttığımız SpeedTest.net uygulamasını kullanıyorum. Aşağıdaki ekran görüntülerinde olduğu gibi iPhone 3G ile yaptığımızda ortalama 3Mbps'e kadar bir download hızı görürken, iPhone 3GS'te bu hız ortalama 5.5 Mbps'lerde oluyor. (1Mbps=1000Kbps)



Bu test sonuçlarının farklı çıkmasının sebebi de iPhone 3G'nin maksimum 3.6Mbps, iPhone 3GS'in de 7.2Mbps'e kadar indirme (download) hızına izin vermesi. Ayrıca her iki modelde de upload hızı 384Kbps ile sınırlı. Görüldüğü gibi 3G'de hızı belirleyen en önemli faktörlerden bir tanesi cihaz.

3G hızını etkileyen diğer bir etmen de şebekenin yoğunluğudur. 3G bağlantısı yaptığımız baz istasyonunu ne kadar çok kişi kullanıyorsa ve bu kişiler aynı anda ne kadar fazla download yapıyorsa, bizim hızımız da o denli düşecektir. Yani 3G hızları konuma ve saate göre çok farklılık gösterebilir. Örneğin akşam üstü iş saatinde herkes yolda iken, iş merkezlerinin bulunduğu noktalarda 3G şebekesinin yük çok daha fazla, fakat geceleri evimizde çok daha düşük olacaktır. Dolayısıyla geceleri alacağımız hız, tahminen gündüz alacağımızdan çok daha yüksek olacaktır. Bu tabloda da görüldüğü gibi yurt dışındaki 3G şebekelerinin ortalama download hızı da 500Kbps ila 1000Kbps arasındadır. (1Mbps=1000Kbps)

iPhone'da, 3G'nin bir tek yüksek internet hızı özelliğinden yararlanılabiliyor çünkü iPhone'da görüntülü görüşme (video call) desteği yok. Bunun başlıca sebebi de cihazın ön tarafında bir kameranın bulunmaması. Fakat şunu belirtmekte fayda var ki yurt dışında görüntülü görüşme pek rağbet görmüş değil. Görüntülü görüşmede iyi bir görüntü elde edebilmek için cihazımızı yüzümüzden uzağa tutmamız gerekiyor. O zaman da hareket halinde görüşme yapmak çok zor oluyor. Ayrıca cihaz kulağımızdan uzaklaştığı için konuştuğumuz kişin sesini hoparlöre vermemiz gerekiyor ki bu durumda da çevremizdekiler tüm konuşulanları duyuyor. Ayrıca görüntülü görüşme karşımızdakine nerde olduğumuzu açıkça gösteriyor ki bu çoğu zaman tercih edilen bir şey değil :)

Pil Ömrü
3G'nin en çok şikayet edilen özelliği cihazların pillerini çabuk bitirmesi. Elde edilen yüksek internet hızının maliyeti doğal olarak pile yansıyor. Örneğin EDGE'den internete bağlandığımda günde 1 defa şarj etmek durumunda kaldığım cihazım, 3G ile birlikte yarım günde bir şarj istiyor. Bu arada 3G aktifken internete Wi-Fi üzerinden bile çıksak, sinyalleşme 3G şebekesi üzerinden olduğu için pil yine de daha hızlı tükeniyor.

Ücretler
Mobil operatörlerin açıkladığında 3G aboneliği ücretsiz. Yani 3G abonesi olduktan sonra görüşme ve data ücretleri aynı (veya daha düşük) fakat internet hızımız daha yüksek. Fakat bazı operatörler 3G'ye özel servisler için ayrıca ücret alıyor.. Bir de tüm operatörler 3G için internet tarifelerini tekrar düzenlemişler. Aşağıdaki linklerde bu konuda detaylı bilgi mevcut:

Turkcell:
http://www.turkcell.com.tr/bireysel/3G
http://www.mobiletisim.com/haberler/turkcell-3g-internet-fiyatlari

Vodafone:
http://www.vodafone.com.tr/Internet/3g-internet.php
http://www.mobiletisim.com/haberler/vodafone-3g-internet-fiyati

Avea:
http://www.avea.com.tr/3g/
http://www.mobiletisim.com/haberler/avea-3g-internet-fiyati

3G ile ilgili aslında paylaşacak daha çok bilgi var fakat hepsini bi seferde paylaşıp kafaları karıştırmak yerine gelecek sorulara göre yeni bir yazı hazırlamayı düşünüyorum "3G Hakkında sık Sorulan Sorular" şeklinde. Bu yüzden kafanıza takılan bir soru olursa bu yazıya yorum yazmaktan lütfen çekinmeyin.

35 comments:

Bora dedi ki...

Az önce Turkcell M Hizmetlerini aradım. Gold üyesiyiz ya, daha fazla ilgilenirler gibisinden. telefonda görüştüğüm Melih ya da Merih beye sordum. "Şimpi Tcell IPhone kampanyası ile 3G telefon aldım. 3G'ye geçmem için ne yapmam gerekir" diye. SMS atmanız yeterli dedi. sonra da "şimdi 3gb internet paketimiz var, interneti 3G kullanmak için ekstra bir ücret ödeyecek miyiz" diye. bana hayır dedi...

ablam da platinum üyesi. o da aynı soruları sormuş, ekstra paket almaznı gerekli demişler.

şimdi bu durumda 3G hızında internetten faydalanmak için ekstra paket almak şart mı aceba?

Mustafa Tan dedi ki...

@Bora

Hali hazırda bir internet paketiniz varsa sadece 3G aboneliği için SMS atmanız yeterli 2323'e.

Daha evvelden internet paketi olmayanların hem 3G'ye abone olup hem de ayrıca internet paketi almaları gerekecek.

Baris dedi ki...

merhaba mustafa bey,
goruntulu konusma ile ilgili birsey sormak istiyorum.
iphone kullanicisi olarak diger tarafinda goruntusunu elde edemiyor muyuz?
yani bizi arayan kisi goruntulu konusmayi baslatsa ve biz bunu kabul ettigimizde onun goruntusunu gorebilme ikmanimiz yok mu?
birde mesela arkadasimin onde kamerasi olmayan telefonu ile goruntulu konusma yapabiliyor.(arkadaki kamerayi kullanarak) ve bunun yazilimsal birsey oldugunu dusunuyorum iphone icin de boyle bir gelistirme soz konusu olabilir mi?

tesekkurler

R.Burak Erarslan dedi ki...

Ben de aynı şeyi sorucaktım,tek taraflı bir görüntülü konuşma söz konusu olabilir mi? turkcell'in sitesinde görüntülü konuşma başlatabilmek için iki telefonun da video call özelliği olması gerekir diye yazıyor ama bir soriim dedim.

Bir sorum daha olacak, acaba ayrı bir kameranın iPhone un altından bir aparat olarak takılması ile görüntülü konuşma mümkün olabilir mi?

Adsız dedi ki...

Merhaba Mustafa Bey. Speedtest adlı uygulamada ortalama 1.7 Mbit hız elde ederken sizin verdiginiz uygulamayla 2.4 Mbit elde ettim. Testleri aynı yerde ve hemen pespese yaptım. Bu kadar kısa sürede yoğunluğun değişeceğini tahmin etmiyorum. Acaba bu degerlerin farklı çıkmasının sebebi nedir?

Mustafa Tan dedi ki...

@Baris ve @Burak,

Tek tarafli da olsa iPhone'da görüntülü görüşme mümkün değil. Ankcak bir iPhone uygulaması ile belki karşıdakinin görüntüsü gösterilebilir.

Ona da Apple izin verir mi bilinmez.

Mustafa Tan dedi ki...

Speedtest ile Speedtest.net test için farklı sunucular kullandığından sonuçlar farklı çıkıyor.

Speedtest.net hız testi için Türkiye'deki bir sunucuyu kullanıyor bu yüzden download hızı daha gerçekçi oluyor. Diğer test uygulaması yurt dışındaki bir sunucuyu kullanıyor.

serkan dedi ki...

Ben de az önce speedtest.net ile Bursa sunucusundan,1657 kbps download değeri aldım.Yazınızda ABD deki operatörlerin hızlarıyla ilgili bir tablo vermişsiniz,sormak istediğim bizim degerler onlarınkine göre nerdeyse 2-3 kat yüksek.Bu bizdeki kullanıcı sayısının azlığından mı ,yoksa bizdeki operatörün başarısı mı?

ibr dedi ki...

mustafa bey i phone 3GS almayı (Türkiye'ye geldiğinde) düşünüyorum 3 gs de görüntülü görüşme yapılabiliyormu

Adsız dedi ki...

Hayir 3Gs dede goruntulu konusma yok

Adsız dedi ki...

mustafa bey benim iphone 3G m de 3G logosunu herzaman göremiyorum bazen edge bazen de 3G oluyor bunun nedeni acaba 3Gnin ilk günü olması mı ?

Mustafa Tan dedi ki...

@serkan

Amerika her ne kadar karasal bağlantılarda (fiber, kablo, ADSL, vs.) çok ileride olsa da mobil iletişim konusunda Avrupa'dan ve hatta Türkiye'den oldukça geride.

3G hızlarının düşük olmasında abone çokluğu da büyük bir etmen. Bizde kullanıcı sayısı arttıkça ortalama hızlar düşecektir ama rekabetin etkisiyle operatörlerin sürekli yatırım yapacağını düşünüyorum.

Mustafa Tan dedi ki...

iPhone 3GS'de de görüntülü konuşma yok maalesef bir arkadaşımızın da vurguladığı gibi.

Şu an 3G baz istasyonu sayısı çok değil, dolayısıyla her yeri kapsamıyor. Bu yüzden de 3G sinyali zayıfladığında cihaz EDGE'e geçiyor. EDGE sinyali daha düşük hızları destekliyor ama daha geniş bir alanı kapsıyor.

EDGE network'ü gibi bir kapsamı alanına ulaşılması büyükşehirlerde bile en az 1 yıl alacaktır diye düşünüyorum.

Adsız dedi ki...

Merhaba Mustafa bey.

http://img57.imageshack.us/i/iphonevideoconferencing.jpg/

Bu resimdeki ürün gerçekmidir ve bunun sayesinde yazdığı gibi görüntülü görüşme yapabilcekmiyiz?

Apple storeda aradım ve bulamadım.

Adsız dedi ki...

Benim sorum appstore ile ilgili olacak 3g kullanırken appstoredan 10 mb dan daha büyük bir dosya indirmeye çalışıyorum ama eskisi gibi aynı uyarıyı alıyorum wifi.bu hep böyle mı olacak acaba

Mustafa Tan dedi ki...

Resimdeki ürün tabii ki gerçek değil :)

iPhone'da görüntülü görüşme yok diye dalga geçiyorlar.

Mustafa Tan dedi ki...

Apple EDGE de olsa 3G'de olsa büyük dosyaların mobil şebeke üzerinden indirilmesine izin vermiyor.

Bu aslında hem sizi hem de operatörü koruyor. Büyük dosyalar aylık limitinizin kısa sürede bitmesine yol açabilir, ayrıca büyük dosyalar uzun süre şebekeye meşgul edecektir.

Adsız dedi ki...

3.0 yazılımı ile daha yüksek zil tonları elde edebilecek miyiz.Bir bayan olarak telefonları çantada taşıdığımızdan sesi duymak çok güç oluyor.

eagle2002 dedi ki...

çift kameralı iphone yok mu ? varsa acaba nasıl temin edilebilecek?, chip dergisinin temmuz sayısıydı yanılmıyorsam (ağustosta olabilir) resimi internet ortamında bulabilirsem eklerim, ön tarafında kamera olan iphone resmi ile 3g li görüşme yapılan bir resim mevcut bunun açıklaması nedir ?

Mustafa Tan dedi ki...

@eagle2002

Çift kameralı iPhone yok, planda da yok. Çeşitli site ve dergilerde gördüklerinizi genelde "keşke iPhone'da böyle bir şey olsaydı" şeklinde kurgular.

berkay dedi ki...

50 kere test ettim. 2.2mb'i geçemiyorum download'da.. izmir'in göbeği...

my3gspeed.com adresinde hem edge hem 3g hem wifi olarak telefonun baglanti hizi olculebiliyor..

burada yaptığım testte;

HTC Google G1 : 1830 download, 190 upload

iphone 3G: 1560 download, 195 upload

Compaq Mininote (turkcell sim ile): 2100 download, 245 upload



yine de 3G cıkarken ADSL'e rakip nidalari bos cikti..

Mustafa Tan dedi ki...

@berkay

my3gspeed.com'un test sunucuları Amerika'da muhtemelen bu yüzden sonuçlar daha düşük çıkıyor.

Ben de az önce test yaptım 1.5Mbit çıktı ve hemen ardından SpeedTest.Net uygulaması ile yaptım. 2728Mbit çıktı. SpeedTest.net bursa'daki bir sunucuyu kullanıyor.

SpeedTest.net ile iPhone'undan bir test edip tekrar sonucu paylaşabilir misin?

serkan dedi ki...

Cevaplarınız için teşekkürler Mustafa Bey,sanırım bu platformun oturması hemen olacak bir iş değil,açıkçası biraz hayal kırıklığına uğradım.2 gündür deniyorum ,konum değiştirmediğim halde 3G ve Edge arasında telefon gidip geliyor,üstelik bu geçişler sonrası bırakın yüksek hızı internete bağlanamıyor uyarısı veriyor,kullandığım yerler de Acıbadem ,Kadıköy,Ümraniye."3G Merak etmiyor musun " diyorlar ya gerçekten neden bu haldeyiz merak ediyorum!

Adsız dedi ki...

ben konu dışında birşey sormak istiyorum yurtdışından iphone 3g 16gb getirttim burda bir kişi
ye sim kilidini kırdırıp birde 3.0 yaptırdım fakat içime şüpe düştü bu kişi benim telefona kötü yazılım yükleyim benim bilgileri şifreleri filan uçurmasın bunu nasıl öğrenirim yani telefonumda kötü yazılım olup olmadığını nasıl öğrenebilirim teşekkür ederim.
ersinmisin@gmail.com

berkay dedi ki...

Mustafa bey,

speedtest.net programını açtığımda server list error alıyorum.. G1'de de aynı sorun var.. su anda telefonlarda 3G ikonu var ama internet kaput :)

bulunduğum baz istasyonunda yoğunluk olabilir. daha sonra deneyeceğim tekrar

bu arada yazıyı okur okumaz denediğimde max yakaldığım hız 1.9 mb.. üstüne çıkmadı...

berkay dedi ki...

mustafa bey düzeldi..

iphone 3G'de sppedtest'le yaptığım testlerde çıkan hız

1. deneme :2.59 mb download, 100kb up load

2. deneme : 1,87 mb download, 110 kb upload

3. deneme : 2,08 mb download, 160 kb upload

4. deneme : 2,36 mb download, 210 kb upload..

5. deneme: 1,57 mb download, 50kb upload .. :)

tutarsız ama ortalamada 1.8 mb'lerde..

Adem ASLAN dedi ki...

Mustafa Bey merhaba,
turkcell kem sitesinde iphone 3g HSDPA hızı 3.6 gösteriyor, biz telefonumuzu modem olarak kullanıp PC den bağlandığımızda çıkıcağımız maximum hız yine 3.6 mıdır ?
teşekkürler.

berkay dedi ki...

Adem bey,

Ben Turkcell sim kartlı Compaq mininote ile denedim. bağlantı HSDPA.. max 2.2 mb gördüm.. 3.6 çok zor bence.. iphone tethering'le daha da iyi olacağını sanmıyorum çünkü iphone kendisi zaten max 2.60'yla bağlanıyor.. tabi bu bağlı olduğunuz baz istasyonundaki yogunlukla dogru orantili.. az bir yogunluk var ise 3'ün üstüne çıkabilir..

eagle2002 dedi ki...

dostum evvela böyle çok çabuk cevap verebildiğin için tşk ederim, konuyla ilgili chip dergisine de msj atmayı düşünüyorum, peki sizin bi bilginiz varmı neden çift kamera kullanmıyorlar ve ne zaman çift kameralı iphone çıkacak ?

ST dedi ki...

Benim hız ile alakalı kafam karıştı, ben hep dosya indirirken kb/sn cinsinden hız ile karşılaştırdığımdan burda yazanlardan tam çıkaramadım,
iphone 2g ile edge üzerinde bişi indirirken 25kb/sn ile indirmiştim genelde,
şimdi iphone 3g alsam turkcell de bişi indirsem kaç kb/sn ile indirebilirim maximum?

kısacası birisi 2.2 mbit i kb/sn cinsine cevirebilir mi?

Eğer benim hesabım doğruysa 2.2 mbit 250-300kb/sn edio?

Mustafa Tan dedi ki...

@ST

Yaklaşık olarak

1MBit = 1000 Kbit
1 byte = 8 bit

Bu dolayısıyla yaptığınız hesap doğru
2.2Mbit/sn'yi (2200Kbit/sn) 8'e böldüğümüzde 275Kbyte/sn. elde ediyoruz.

Adsız dedi ki...

hızım 400kbps çıkıyor.. neden telefon 10 KM uzaktan bir HSPA baz istasyonu görüyor.. 10 km uzaktan bu kadar oluyor :)

Adsız dedi ki...

10 km uzaklıktaki baz istasyonuna bağlanıp ancak 400kbps elde edebiliyorum :)

Mustafa bey, bu phone blogging işini ingilizce yapıyorum.. türklerin bu işi önemsemediğini ve kalitesiz yaptığını düşünürdüm.. siz bu fikrimi değiştirdiniz :)

Gerçekten kaliteli bir içeriğiniz var bundan sonra yeni postlarınızı takip edeceğim :)

Saygılar

Adsız dedi ki...

Merhaba Mustafa Bey,

Iphone'umda 2.2 surumu kullanmaktayim. cihaz yurtdisindan getirildi, pasaport kaydi var ve jailbreak'li. 3.0'a gecmek istiyorum. benim sorum; installer ve cydia gibi programlari kullanmasam da olur diyorum ve bu yuzden jailbreaksiz 3.0'a gecersem cihazi kullanabilir miyim, yoksa bir sorunla mi karsilasirim? (turbo sim ile sim karti calistirmada sorun yasamiyorum.)

Ilginiz icin simdiden tesekkurler.

Iyi calismalar.

Swiss Loanings dedi ki...

Sevgili dostlarım Merhaba, bu bir şekilde veya vb kendi iş, okul için diğer kredi ihtiyacı herkes için benzersiz bir mesaj swissloanings ihtiyaçlarınızı karşılamak için burada yani, bizim biçim ve uygulamasını kullanarak etrafında dolandırıcılık şirketi bir yeri vardır ve insanlardan para toplama reklam, ama sen gerçekten o krediyi istiyorsanız arzu ve sadece adityahmed1@gmail.com üzerinde Bayan Aditya Ahmed başvurun ve o ile daha önce aldatıldığını nasıl anlatacağım kanıta ihtiyacımız olduğunu söylemek için buradayım bizim e-posta swissloanings@gmail.com, diğer kredi şirketi ama şimdi yine gülümsüyor ve o swissloanings güvenilir çünkü onun iş büyüyor, akıllı olun.
teşekkürler,
Bayan victoria Adams,
P.R.O,
swissloanings

t